ประโยชน์ของพื้นที่สีเขียว

 

    พื้นที่สีเขียวโดยทั่วไป หมายถึงพื้นที่ที่มีพืชพรรณเป็นองค์ประกอบหลัก และสีเขียวของต้นไม้เป็นสีที่ให้ความรู้สึกสบายตา ไม่ดูร้อนแรงหรือเศร้าซึม โดยมีผลการศึกษาวิจัยยืนยันว่า การอาศัยอยู่ใกล้บริเวณพื้นที่สีเขียว หรือบริเวณที่ยังคงความเป็นธรรมชาติอยู่ เช่น สวนสาธารณะ หรือ สนามเด็กเล่น สามารถลดอัตราการป่วยจากปัญหาสุขภาพจิตได้อย่างชัดเจน การมีพื้นที่สีเขียวในเขตชุมชนเมือง ทำให้บรรยากาศโดยทั่วไปดูร่มรื่น สวยงาม ลดความแข็งกระด้างของสิ่งปลูกสร้าง ลดความตึงเครียดทางจิตใจ โดยเฉพาะพื้นที่สีเขียวในเขตชุมชนเมืองไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบใด ต่างก็อำนวยประโยชน์นานาประการ ดังที่มีการจำแนกประโยชน์ของพื้นที่สีเขียวได้ดังนี้ คือ ช่วยปรับปรุงคุณภาพอากาศ เนื่องจากต้นไม้ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อใช้ในกระบวนการสังเคราะห์แสง ขณะเดียวกันก็จะปลดปล่อยก๊าซออกซิเจนออกมา ต้นไม้จึงทำหน้าที่เสมือนปอดที่ฟอกอากาศให้บริสุทธิ์ ต้นไม้ยังช่วยดูดสารมลพิษต่าง ๆ และฝุ่นละอองในอากาศ ต้นไม้ช่วยลดอุณหภูมิของเมือง เพราะการคายน้ำของต้นไม้ และร่มเงาที่ช่วยปกป้องรังสีจากดวงอาทิตย์ ทำให้อุณหภูมิความร้อนลดลง รากต้นไม้ยังช่วยลดการพังทลายของดินริมตลิ่งโดยการยึดเกาะกับดิน ซึ่งการปลูกต้นไม้ในทิศทางที่เหมาะสม จะช่วยต้านกระแสความเร็วของลมหรือเปลี่ยนทิศทางลม เรือนพุ่มของต้นไม้จะเป็นตัวดูดซับเสียง และรองรับการสะท้อนของเสียง การปลูกต้นไม้ที่หลากหลายชนิด ยังก่อให้เกิดความหลากหลายทางชีวภาพ และเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์นานาชนิด การปลูกต้นไม้ตามแนวถนนในตำแหน่งที่เหมาะสมช่วยลดการสะท้อนของแสงไฟจากยวดยานที่แล่นสวนทางมา ที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างที่มีการจัดภูมิทัศน์ด้วยการปลูกต้นไม้ มักจะทำให้มีมูลค่าสูงขึ้น นอกจากนี้ พื้นที่สีเขียวยังช่วยเพิ่มความสวยงามร่มรื่น เพิ่มความเป็นธรรมชาติให้แก่บ้านเมือง และยังสามารถใช้ประโยชน์เพื่อการพักผ่อนหย่อนใจ สำหรับผู้ที่อยากให้พื้นที่สีเขียวช่วยบรรเทาโรคภัยไข้เจ็บ เช่น โรคเบาหวาน โรคไมเกรนและวิงเวียน รวมถึงอาการทางร่างกายเล็กน้อยอื่น ๆ ที่ไม่สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างชัดเจน 

 

 

     การอาศัยอยู่ในบ้านภายในรัศมี 1 กิโลเมตรจากพื้นที่สีเขียวมีส่วนช่วยได้ ส่วนโรควิตกกังวล โรคติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร และบรรดาอาการเล็กน้อยที่ไม่สามารถวินิจฉัยเป็นโรคได้ จะสามารถบรรเทาลง แม้ว่าบ้านที่อาศัยอยู่จะห่างจากพื้นที่สีเขียวถึง ๓ กิโลเมตร ท่านผู้ฟังคะ สองโรคที่ได้รับผลดีมากที่สุดจากการใกล้ชิดธรรมชาติ คือ โรควิตกกังวล กับโรคซึมเศร้า โดยทีมนักวิจัยให้ความเห็นว่าพื้นที่สีเขียวเหล่านี้ช่วยลดความเครียด และเปิดโอกาสให้ผู้คนได้มาพบปะพูดคุยกัน นอกจากนั้น บางคนยังสามารถรวมกลุ่มออกกำลังกายกันได้อีกด้วย เห็นอย่างนี้แล้ว คงต้องหาซื้อบ้านอยู่ใกล้ ๆ สวนสาธารณะ หรือพยายามทำให้บริเวณโดยรอบบ้านเป็นพื้นที่สีเขียว

 

ประเภทพื้นที่สีเขียวที่ควรจัดทำ  

 

พื้นที่สีเขียวนันทนาการ

 

•  สวนสาธารณะ *

•  ลานกีฬากลางแจ้ง *

•  ลานคนเดิน *

 

พื้นที่สีเขียวภูมิทัศน์

 

•  สวนหย่อม *

 

พื้นที่สีเขียวส่วนบุคคล

 

•  พื้นที่สีเขียวในเขตที่อยู่อาศัย *

•  พื้นที่สีเขียวในเขตย่านการค้า/ย่านธุรกิจ *

•  พื้นที่สีเขียวในเขตแรงงาน*

 

พื้นที่สีเขียวอรรถประโยชน์

 

•  พื้นที่จอดรถ *

•  พื้นที่ฝังกลบและทิ้งขยะ **

•  บริเวณบำบัดน้ำเสีย **

•  พื้นที่ควบคุมน้ำท่วมและทางระบายน้ำ **

•  พื้นที่สีเขียวแนวกันชน/พื้นที่สีเขียวที่ป้องกัน การขยายตัวของเมือง สู่พื้นที่ต่อเมือง ** ( peri-urban )

 

พื้นที่วัดและโบราณสถาน

 

•  พื้นที่ศาสนสถานทุกศาสนา **

•  พื้นที่โบราณสถาน/พื้นที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ **

 

พื้นที่สถาบัน

 

- พื้นที่สีเขียวของสถานที่ราชการ/ สถานศึกษา / โรงพยาบาล *

 

พื้นที่ป่า

 

•  ป่าในเมือง **

 

พื้นที่สีเขียวเป็นริ้วยาว

 

•  ฝั่งแม่น้ำและฝั่งคลอง **

•  ริ้วแนวทางเดิน/เขตทางเท้า *

•  แนวถอยร่นอาคาร **

•  เส้นทางจักรยาน **

•  เส้นทางธรรมชาติ / เส้นทางทิวทัศน์ **

•  เขตสาธารณูปโภคของเมือง **

 

พื้นที่สีเขียวอื่นๆ

 

•  พื้นที่ว่างเปล่า **

•  พื้นที่ย่านการค้า/ย่านอุตสาหกรรมรกร้าง **

•  พื้นที่สีเขียวเพื่อการท่องเที่ยว **

•  พื้นที่สีเขียวเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ*

 

พื้นที่สีเขียวพิเศษ

 

•  พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต **

•  แหล่งเรียนรู้พืชพรรณธรรมชาติ **